KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ GIỜ
MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
Người thực hiện: ………………
Ánh trăng
Nguyễn Duy
- Tham gia chiến đấu ở nhiều chiến trường. Tấm gương tiêu biểu trong lớp nhà thơ trẻ thời chống Mĩ.
I/ Tìm hiểu chung:
1/ Tác giả:
- Nguyễn Duy tên khai sinh là Nguyễn Duy Nhuệ, sinh năm 1948.
- Quê ở Quảng Xá, phường Đông Vệ, thành phố Thanh Hoá.
2/ Tác phẩm:
- Bài thơ sáng tác năm 1978.
- Tập thơ “Ánh trăng” tặng giải A của Hội Nhà văn Việt Nam năm 1984.
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng thành tri kỉ

Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa
Từ hồi về thành phố
quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng

Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
Ánh Trăng
Nguyễn Duy
II/ Đọc –Tìm hiểu văn bản:
Em có nhận xét gì về bố cục của bài thơ và cho biết phương thức biểu đạt của nó?
Bố cục của bài thơ cấu tạo như một câu chuyện, kể theo trình tự thời gian, kết hợp giữa tự sự và trử tình.
1/ Trăng trong quá khứ - hiện tại:
a/ Trăng quá khứ:
b/ Trăng hiện tại:
2/ Suy ngẫm của nhà thơ:
Hồi nhỏ sống với đồng
với sông rồi với bể
hồi chiến tranh ở rừng
vầng trăng là tri kỉ
Trần trụi với thiên nhiên
hồn nhiên như cây cỏ
ngỡ không bao giờ quên
cái vầng trăng tình nghĩa
1/ Trăng quá khứ - hiện tại:
a/ Trăng quá khứ:
- Hồi nhỏ:
đồng
sông
bể
- Chiến tranh:
ở rừng
Cuộc sống hồn nhiên
Trăng tri kỉ, tình nghĩa
-> Hình ảnh gợi cảm, mang dáng dấp kể chuyện.
Tìm từ ngữ nói về kỉ niệm của tác giả trong thời gian quá khứ? Qua đó cho ta thấy được sự gắn bó của tác giả với ánh trăng?
Nhận xét về phương thức biểu đạt ở hai khổ thơ trên?
Qua phương thức biểu đạt trên ta thấy được mối quan hệ của tác giả đối với thiên nhiên như thế nào?
Cuộc sống tuổi thơ, trong chiến
tranh gần gũi, gắn bó với thiên nhiên.
Từ ngày về thành phố
quen ánh điện cửa gương
vầng trăng đi qua ngõ
như người dưng qua đường
Thình lình đèn điện tắt
phòng buyn-đinh tối om
vội bật tung cửa sổ
đột ngột vầng trăng tròn
b/ Trăng hiện tại:


b/ Trăng hiện tại:
Thành phố:
Ánh điện
Cửa gương
Trăng là người dưng.
Tình huống
Thình lình
vội
trăng tròn
tối om
Hình ảnh đối lập
 Gợi nhớ về quá khứ.
Trăng với nhà thơ là người bạn tri kỉ. Vậy nguyên nhân nào đã làm cho người bạn ấy trở thành người dưng?
Tình huống nào tạo sự bất ngờ để tác giả bộc lộ cảm xúc nhớ về quá khứ?
điện tắt
đột ngột
Trăng cứ tròn vành vạnh
kể chi người vô tình
ánh trăng im phăng phắc
đủ cho ta giật mình.
Ngửa mặt lên nhìn mặt
có cái gì rưng rưng
như là đồng là bể
như là sông là rừng
2/ Suy ngẫm của nhà thơ:
2/ Suy ngẫm của nhà thơ:
mặt – mặt
rưng rưng
đồng, bể, sông , rừng
Quá khứ hiện về với hình ảnh thiên nhiên, đất nước, bình dị, hiền hậu.
Trăng
Người
tròn vành vạnh
vô tình
im phăng phắc
giật mình
Từ láy gợi cảm, kết hợp nhân hoá.
Sự xuất hiện đột ngột của ánh trăng kết hợp từ láy, điệp từ là gợi cho nhà thơ có suy nghĩ gì?
Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa của đoạn thơ cuối?
Lời nhắc nhở con người về lẻ sống thuỷ chung – Truyền thống tốt đẹp của dân tộc.
Từ láy, điệp từ “là”.
Nhận xét cách dùng từ?
Câu hỏi thảo luận
Xác định thời điểm ra đời của
bài thơ và cho biết chủ đề của nó?
Trong các câu tục ngữ sau đây, câu nào đúng với lời nhắn nhủ của tác giả gửi gắm qua bài thơ: “Ánh trăng”?
A. Ăn cây nào rào cây nấy.
B. Gieo gió thì sẻ gặt bảo.
D. Yêu nên tốt, ghét nên xấu.
C. Uống nước nhớ nguồn.
Câu 1:
- Bài thơ ra đời sau đại thắng mùa xuân năm 1975 (1978).
- Chủ đề bài thơ từ một câu chuyện riêng, đưa ra lời nhắc nhở, cảnh tỉnh về lẻ sống trong thời gian quá khứ nghĩa tình đối với thiên nhiên, đất nước.
A. Ăn cây nào rào cây nấy
B. Gieo gió thì sẻ gặt bảo
D. Yêu nên tốt, ghét nên xấu
C. Uống nước nhớ nguồn
Đáp án:
Câu 2:
III/ Tổng kết: Ghi nhớ (SGK)
Giọng điệu tâm tình tự nhiên, hình ảnh giàu tính biểu cảm.
Ánh trăng của Nguyễn Duy như một lời nhắc nhở về những năm tháng gian lao đã qua của cuộc đời người lính gắn bó với thiên nhiên, đất nước bình dị, hiền hậu. Bài thơ có ý nghĩa gợi nhắc, củng cố ở người đọc thái độ sống “uống nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thủy chung cùng quá khứ.
Nêu nét nổi bật về nghệ thuật? Em có cảm nhận gì về giá trị tư tưởng của bài thơ?
IV/ Luyện tập: Đọc diễn cảm bài thơ.
V/ Dặn dò:
1/ Về nhà học bài cũ.
2/ Chuẩn bị bài mới.