THAM KHẢO

kinh

Về: “Sử dụng, chọn, phân dạng và chữa bài tập
cho học sinh THCS bộ môn vật lý”


PHẦN A:
ĐẶT VẤN ĐỀ


I. Lời mở đầu:

Hiện nay đất nước ta đang trong giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa với mục tiêu đến năm 2010, Việt Nam sẽ cơ bản trở thành một nước công nghiệp, hội nhập với cộng đồng quốc tế. Để đạt được mục tiêu đó, đòi hỏi ngành Giáo Dục cần có những thay đổi mạnh mẽ về mọi mặt để đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho một xã hội phát triển.

Nghị quyết Trung Ương Đảng lần thư 4 - khóa VII đã được thể chế trong bộ luật Giáo Dục năm 2005 xác định: “Phải khuyến khích tự học, phải áp dụng những phương pháp giáo dục hiện đại để bồi dưỡng cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề”.

Trong mục tiêu của môn Vật lý cũng đã xác định rõ: Ngoài việc phải cung cấp cho học sinh một hệ thống kiến thức vật lý cơ bản phổ thông, còn phải hình thành cho các em những kỹ năng thu thập, xử lý thông tin, truyền đạt thông tin, đặc biệt là kỹ năng vận dụng kiến thức vào việc giải bài tập và phục vụ cuộc sống, Cần chú ý nhiều đến kỹ năng tiến hành nghiên cứu khoa học vật lý như quan sát, thu thập thông tin, đề ra giả thiết (Dự đoán khoa học), tiến hành thí nghiệm kiểm tra giả thiết để rút ra kết luận công nhận hoặc bác bỏ giả thiết. Đây là phương pháp thực nghiệm - một phương pháp đặc thù của bộ môn vật lý. Rèn luyện cho các em thói quen làm việc khoa học là góp phần tạo ra các năng lực hành động, năng lực tư duy sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề. Đây là chìa khóa của sự thành công trong cuộc sống.

Việc dạy học vật lý có những khả năng to lớn trong việc rèn luyện học sinh, khả năng tư duy lô-gic và tư duy biện chứng, hình thành ở các em niềm tin về bản chất khoa học của các hiện tượng tự nhiên cũng như khả năng nhận thức của con người về thế giới xung quanh, khả năng ứng dụng các thành tựu khoa học để đẩy mạnh sản xuất, cải thiện đời sống. Trong quá trình dạy học vật lý không thể thiếu bài tập. Sử dụng, chọn lọc, phân loại bài tập để luyện cho học sinh là một biện pháp hết sức quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy học.


II. Thực trạng của vấn đề:

Trường THCS Thị trấn Quán Lào nằm ở trung tâm huyện Yên Định, học sinh ở đây gồm nhiều thành phần gia đình: Nông nghiệp, buôn bán tự do, con em cán bộ công chức, viên chức.

Do cơ chế thị trường, một số ngành kinh doanh dịch vụ phát triển mạnh, một số bộ phận phụ huynh học sinh mải lo làm kinh tế mà thiếu đi sự quan tâm chăm lo đến việc học tập của con em mình. Một số gia đình có con em học khá lại có nguyện vọng đưa con em vào trường năng khiếu Lê Đình Kiên cho nên số học sinh khá giỏi vào học trường THCS Thị trấn Quán Lào là rất ít. Qua kết quả khảo sát hàng năm cho thấy số lượng học sinh đạt được trung bình trở lên là (50-60)%. Trong đó chỉ có 20% là học sinh khá giỏi.

Trong nhiều năm bồi dưỡng đội tuyển mũi nhọn bộ môn vật lý, tôi nhận thấy bài tập vật lý không ngừng được bổ xung nhiều bài tập có nội dung hay và tác dụng tốt. Bên cạnh đó trên thị trường xuất hiện nhiều loại sách nâng cao vật lý các loại. Vì vậy vấn đề đặt ra là phải biết sử dụng, lựa chọn, phân loại bài tập như thế nào để luyện tập cho học sinh thì mới đạt hiệu quả cao nhất.

Qua việc chữa bài tập cho học sinh, tôi phát hiện ra có nhiều em học sinh rất chăm học, có tư tưởng ỷ lại trông chờ vào bạn bè và sách vở. Một số khác lại học qua loa, không cần đào sâu suy nghĩ, có làm bài tập nhưng làm đối phó, đề phòng thầy cô kiểm tra sách vở. Một số ít có tiến bộ hơn, tự lực làm bài nhưng hầu như chỉ cần nháp ra đáp số là thôi, không cần trình bày bài giải hoặc trình bày sơ sài không dúng phương pháp. Bên cạnh đó cũng có một số ít em khác lại chăm chỉ học, biết tìm tòi sách tham khảo, các cách giải hay, ngắn gọn, làm thêm các bài tập nâng cao. Với các đối tượng học sinh như trên, để “Phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh” Người giáo viên phải biết tiến hành từng bước, đem đến